Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji.

W tej lekcji:

  • rodzaje komórek
  • budowa komórki eukariotycznej
  • elementy komórek
RABAT 30%
Nielimitowany dostęp roczny
  • Korzystny rabat
  • Jednorazowa płatność
  • Nie płacisz za wakacje!
girl
6,93zł/mies.
Kup na rok 69,30 zł zamiast 99 zł zł/rok
Nielimitowany dostęp miesięczny
14,90zł/mies.
Kup na miesiąc 178,80 zł/rok
Masz już dlaucznia.pl? Zaloguj się

Komórka

Komórka to podstawowa jednostka strukturalna wszystkich organizmów, zdolna do wykonywania czynności życiowych.

  • Organizmy mogą być zbudowane z tylko jednej komórki, np. bakterie, lub z wielu komórek, np. zwierzęta, rośliny i grzyby.

Komórki jądrowe i bezjądrowe

Ze względu na obecność lub brak jądra komórkowego komórki dzielimy na:
  • komórki prokariotyczne, czyli komórki bezjądrowe, których materiał genetyczny (DNA) jest ułożony luźno w cytozolu;
    • komórkami prokariotycznymi są komórki bakterii.
komórka prokariotyczna
Komórka prokariotyczna – bezjądrowa
  • komórki eukariotyczne, czyli komórki jądrowe, których jądro komórkowe komórki zawiera większość jej DNA.
    • Komórkami eukariotycznymi są komórki zwierząt, roślin i grzybów.
komórka eukariotyczna
Komórka eukariotyczna – jądrowa

Komórka eukariotyczna – budowa

We wszystkich komórkach eukariotycznych, czyli komórkach zwierząt, roślin i grzybów, występują trzy wspólne elementy. Są to:
  • błona komórkowa – tworzy barierę oddzielającą komórkę od środowiska zewnętrznego,
  • jądro komórkowe – zawiera DNA, w którym jest zapisana informacja o budowie białek potrzebnych komórce,
  • cytoplazma – wypełnia wnętrze komórki. W jej skład wchodzą:
    • cytozol – płynna substancja;
    • organelle zawieszone w cytozolu.

Organelle komórkowe, które wchodzą w skład cytoplazmy to:

  • mitochondria, w których zachodzą główne etapy oddychania tlenowego,
  • aparat Golgiego, który modyfikuje białka i lipidy oraz transportuje je w odpowiednie rejony komórki lub poza nią,
  • wakuola, która gromadzi wodę w komórkach roślin i grzybów,
  • siateczka śródplazmatyczna, która bierze udział głównie w produkcji białek i lipidów,
  • rybosomy uczestniczące w syntezie białek.
Komórki zwierząt, roślin i grzybów mają wspólne elementy. Jednak każda z nich ma także swoje charakterystyczne cechy.

Komórka zwierzęca

Komórka zwierzęca charakteryzuje się:
  • obecnością lizosomów – struktur, w których zachodzi trawienie składników pokarmowych i uszkodzonych organelli,
  • brakiem ściany komórkowej.
Budowa komórki zwierzęcej
Budowa komórki zwierzęcej

Komórka roślinna

Komórka roślinna charakteryzuje się:
  • występowaniem chloroplastów, odpowiadających za wytwarzanie substancji pokarmowych podczas fotosyntezy,
  • obecnością ściany komórkowej zbudowanej z cukru – celulozy. Ściana komórkowa nadaje kształt komórce, chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz wnikaniem  drobnoustrojów. 
  • położoną centralnie, dużą wakuolą, która w dojrzałej komórce roślinnej wypełnia prawie całe jej wnętrze.
Budowa komórki roślinnej
Budowa komórki roślinnej

Komórka grzybowa

Komórka grzybowa charakteryzuje się:
  • obecnością ściany komórkowej zbudowanej z cukru – chityny,
  • występowaniem wakuol, które są zwykle drobne i liczne.
Budowa komórki grzybowej
Budowa komórki grzybowej

Różnorodność komórek eukariotycznych

  • Komórki eukariotyczne mogą mieć różny kształt: owalny, podłużny, sześcienny, walcowaty lub gwiaździsty.

  • Komórki eukariotyczne różnią się wielkością. Większość z nich ma wielkość kilku mikrometrów, jednak niektóre komórki zwierzęce, np. komórki nerwowe i włókna mięśniowe, czy włókna niektórych roślin osiągają kilkadziesiąt centymetrów długości.

  • Kształt i wielkość komórki zależą od jej funkcji.

Kształty komórek eukariotycznych
Kształty komórek eukariotycznych
Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji.

W tej lekcji:

  • rodzaje komórek
  • budowa komórki eukariotycznej
  • elementy komórek
RABAT 30%
Nielimitowany dostęp roczny
  • Korzystny rabat
  • Jednorazowa płatność
  • Nie płacisz za wakacje!
girl
6,93zł/mies.
Kup na rok 69,30 zł zamiast 99 zł zł/rok
Nielimitowany dostęp miesięczny
14,90zł/mies.
Kup na miesiąc 178,80 zł/rok
Masz już dlaucznia.pl? Zaloguj się