Na czym polegają procesy krasowe?

  • Procesy krasowe, inaczej krasowienie, to jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Polega na rozpuszczaniu skał węglanowych (np. wapieni) przez wody opadowe, które zawierają rozpuszczony CO2.
  • Krasowienie przebiega wg wzoru: CaCO3 + H2O + CO2 →Ca(HCO3)2
  • Nazwa zjawisk krasowych wywodzi się od regionu geograficznego o nazwie Kras, który leży w Słowenii. Ten obszar jest zbudowany ze skał wapiennych. Występują tam dobrze rozwinięte formy krasowe.

Formy krasowe na powierzchni ziemi

Wskutek krasowienia na powierzchni ziemi powstają różne formy krasowe. Wśród nich wyróżnia się 6 najbardziej charakterystycznych.
  1. Żłobki krasowe to podłużne zagłębienia utworzone w wyniku spływania wody opadowej po pochyłej powierzchni skał.
  2. Lejki krasowe to niewielkie, często okrągłe zagłębienia terenu powstałe pod wpływem intensywnego rozpuszczania skał na powierzchni lub zapadania się podziemnych komór krasowych.
  3. Ponory to różnej wielkości szczeliny i otwory w podłożu skalnym, którymi wody spływają pod powierzchnię ziemi.
  4. Polja to szerokie kotliny otoczone pionowymi ścianami skalnymi, powstałe w wyniku długotrwałych procesów krasowych.
  5. Ostańce krasowe (mogoty) – pojedyncze pagóry wapienne o stromych stokach, które nie uległy rozpuszczeniu przez wodę.
  6. Wywierzyska to źródła krasowe, którymi woda wypływa na powierzchnię z podziemnych szczelin i korytarzy.
Mogoty w Tajlandii
Mogoty w Tajlandii

Formy krasowe pod powierzchnią ziemi

Spośród form krasu podziemnego na szczególną uwagę zasługują jaskinie. Występują one na różnych głębokościach i mogą być połączone wieloma korytarzami, a czasem – pionowymi kominami krasowymi. W wielu jaskiniach występuje bogata szata naciekowa, na którą składają się różne formy.
  1. Stalaktyty to nacieki w kształcie zwisających sopli, powstałe w miejscach, w których woda kapie ze stropu jaskini.
  2. Stalagmity to nacieki w postaci słupków narastających od dna jaskini ku górze. Powstają wskutek wytrącania się węglanu wapnia z wody kapiącej ze stropu jaskini.
  3. Stalagnaty to kolumny powstałe z połączenia stalaktytów i stalagmitów.
  4. Draperie naciekowe wyglądem przypominają wiszące firanki. Powstają tam, gdzie woda sączy się po nachylonej powierzchni ścian jaskini lub spływa wzdłuż skalnych krawędzi.
Formy krasowe w jaskini
Formy krasowe w jaskini