Podoba Ci się? Załóż konto!

Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i materiały dodatkowe są dostępne po zalogowaniu.

O czym jest Antygona?

  • Antygona to ostatnia z cyklu 3 tragedii Sofoklesa, które opowiadają o rodzie Labdakidów (Król Edyp, Edyp w Kolonie i Antygona).
  • Fabułę autor zaczerpnął z mitologii.
  • Utwór przedstawia konflikt między córką Edypa Antygoną a jej wujem Kreonem, władcą Teb. Jest to konflikt tragiczny, czyli nierozwiązywalny. Każdy wybór dokonany między wartościami reprezentowanymi przez strony będzie zły.

O autorze

Sofokles

  • Jeden z największych dramatopisarzy greckich. Żył w V w. p.n.e. w Atenach, w okresie największego rozkwitu miasta.
  • Urodził się w bogatej rodzinie, jego ojciec był producentem broni. Należał do ateńskiej elity – pełnił funkcje skarbnika polis, kapłana, polityka i stratega (głównego dowódcy wojsk).
  • Jego 120 sztuk przyniosło mu sławę już w starożytności (przetrwało z nich tylko 7).
  • Wprowadził na scenę dekoracje i trzeciego aktora, a z chóru zrobił komentatora zdarzeń.
  • Podobno w chwili śmierci recytował fragmenty Antygony.

Streszczenie

Plan wydarzeń

  1. Kreon wydaje zakaz grzebania Polinejkesa.
  2. Antygona namawia Ismenę do złamania zakazu.
  3. Siostra jest przeciwna, odwodzi Antygonę od buntu.
  4. Strażnik donosi królowi, że ktoś skrycie pochował Polinejkesa.
  5. Antygona zostaje schwytana.
  6. Ismena próbuje wziąć część winy na siebie.
  7. Hajmon daremnie apeluje do rozsądku ojca. Grozi Kreonowi, że już nie zobaczy syna.
  8. Kreon wydaje rozkaz, aby zamurować Antygonę w grocie.
  9. Antygona żegna się z życiem.
  10. Wróżbita Tejrezjasz przepowiada królowi, że zapłaci za swój upór śmiercią bliskich i utratą władzy.
  11. Kreon zmienia decyzję i każe uwolnić Antygonę.
  12. Posłaniec przynosi wieści. Gdy Hajmon odkrył, że Antygona się powiesiła, rzucił się z mieczem na ojca. Kreon uniknął ciosu, więc Hajmon sam się przebił.
  13. Eurydyka popełnia samobójstwo.
  14. Kreon jest zrozpaczony.

Opis wydarzeń

  1. Żeby zrozumieć utwór, trzeba znać historię rodziny Labdakidów, z której pochodzi Antygona. Opowiadają o tych wydarzeniach mity greckie oraz pozostałe tragedie Sofoklesa Król Edyp i Edyp w Kolonie.
  2. Nad rodem Labdakidów, władców Teb, ciąży klątwa. Dziadek Antygony Lajos uwiódł niegdyś młodego chłopca, za co miał zginąć z rąk własnego syna. Kiedy urodził mu się potomek, w obawie o swoje życie kazał przebić niemowlęciu stopy i porzucić w górach. Chłopca uratowali jednak władcy Koryntu. Ze względu na opuchnięte stopy nazwali go Edypem.
  3. Gdy Edyp dorósł, dowiedział się od wyroczni delfickiej o swoim przeznaczeniu – że zgładzi ojca i ożeni się z matką. Przerażony próbował uciec przed losem, ale przypadkowo wdał się w bójkę z nieznajomym i go zabił. Nieświadomy, że właśnie uśmiercił ojca, powędrował do Teb nękanych w tym czasie przez Sfinksa. Uwolnił Teby od potwora, za co otrzymał rękę wdowy po Lajosie – Jokasty. Spłodził z nią czwórkę dzieci: Ismenę i Antygonę oraz Eteoklesa i Polinejkesa, którzy pokłócili się o władzę i zabili w bratobójczym pojedynku.
  4. Tragedia Sofoklesa opowiada o wydarzeniach, które nastąpiły po śmierci braci. Władzę w Tebach przejmuje brat Jokasty Kreon. Król uznaje Polinejkesa za zdrajcę i nie pozwala go pochować. Antygona buntuje się przeciw rozkazowi Kreona i urządza symboliczny pogrzeb brata. Tłumaczy, że wymagają tego więzy krwi i szacunek dla zmarłych. Prosi o pomoc siostrę, ale Ismena boi się konsekwencji. Za złamanie rozkazu Kreona grozi kara śmierci. Dla króla porządek w państwie jest ponad wszystkim.
  5. Ostatecznie oboje – Kreon i Antygona – płacą wysoką cenę za trwanie przy swoich racjach. Dziewczyna zostaje żywcem zamurowana w grobowcu. Kreon zaś – oprócz władzy królewskiej – traci też bliskich. Najpierw na wieść o egzekucji zabija się jego syn Hajmon, który był narzeczonym Antygony. Potem życie odbiera sobie Eurydyka, żona Kreona.

Konflikt tragiczny w Antygonie

Polega głównie na tym, że kompromis między stronami jest niemożliwy.

Konflikt tragiczny w Antygonie

Antygona jako tragedia antyczna

  • zaczyna się od prologu
  • chór śpiewa parodos
  • dzieli się na epejsodia
  • epejsodia są poprzedzielane stasimonami
  • sztukę kończy exodos
  • przestrzega zasady trzech jedności: miejscem akcji są Teby, wydarzenia trwają jeden dzień, akcja ogranicza się do jednego wątku – czynu Antygony i jej ukarania
  • zgodnie z zasadą decorum jej bohaterami są tylko członkowie wysokiego rodu (Labdakidzi), brutalnych zdarzeń nie pokazuje się na scenie, tylko o nich mówi
  • nie ma w niej scen zbiorowych (maks. 3 aktorów jednocześnie)
  • widzowie doświadczają katharsis (losy Antygony wzbudzają w widzu litość, a trwogę – utożsamienie się z bohaterką)
  • osią fabuły jest konflikt tragiczny między racjami Antygony i Kreona
  • główną cechą konstrukcji bohaterów jest tragizm (Antygona i Kreon są postaciami tragicznymi – jakiekolwiek decyzje podejmą, złamią boskie albo ludzkie prawa i zbliżą się do katastrofy)
  • działania bohaterów charakteryzuje ironia tragiczna (Kreon uparcie trwa przy swojej decyzji, nie wiedząc, że z tego powodu straci bliskich i władzę)
  • bohaterowie grzeszą hybris (Kreon swoim uporem doprowadza do śmierci syna, żonę i siostrzenicę)
  • ważną rolę odgrywa hamartia (nad Antygoną ciąży przekleństwo winy jej ojca)
  • życiem człowieka kieruje fatum (bohaterowie nie są w stanie uciec przed swym losem)

Podoba Ci się? Załóż konto!

Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i materiały dodatkowe są dostępne po zalogowaniu.